Historia

40 lat minęło
Ech
Wspólne zdjęcie przed szkołą.jpg
W dniach 24-26 września 2010 r. na jubileuszowym zjeździe spotkali się uczniowie i absolwenci kłodzkiego Technikum Przemysłowo-Pedagogicznego rocznika 1966-1970. W czerwcu br. minęło właśnie 40 lat od ukończenia nauki w szkole przy ul. Bohaterów Getta 6 (obecnie ZSP nr 1). Na uroczyste spotkanie do szkoły przybyło 20 absolwentów z osobami towarzyszącymi oraz zaproszeni profesorowie z wychowawcą klasy Mieczysławem Występskim na czele: Maria Mikuś, Władysław Zakrzewski, Stanisław Śmiechowicz, Andrzej Mihułka. W czasie uroczystej lekcji były radosne wspomnienia z czasów szkolnych, łzy i...
Kościoły i kaplice Ziemi Kłodzkiej - Bystrzyca Kłodzka
Kaplica Św. Ksawerego Bystrzyca Kł.jpg
Kaplica św. Franciszka Ksawerego przy ul. Kłodzkiej nad Nysą Kłodzką. Barokowa, wzniesiona na rzucie kwadratu, nakryta kopułą schowaną pod czterospadowym daszkiem o dzwonowanym kształcie. Zbudowano ją w 1681 roku jako wotum po zarazie.
Kartki z historii Polanicy-Zdroju. Rocznice przypadające w 2010 r.
2005 5 lat temu 30 kwietnia – inauguracja Festiwalu Sztuki „Zdroje Kultury” 15 września – uruchomienie Specjalistycznego Centrum Medycznego 2000 10 lat temu 1 kwietnia – utworzenie Miejskiego Centrum Kultury 30 września – uroczyste otwarcie wystawy TMP – „Oni byli tu pierwsi” 15-17 grudnia – pierwszy Przegląd Spółdzielczych Zespołów Artystycznych „Tęcza Polska” 1995 15 lat temu 3 kwietnia – oddanie do użytku nowego obiektu Szkoły Podstawowej nr 2 14 maja – podpisanie umowy o partnerstwie z miastem Telgte 15 września – uruchomienie Specjalistycznego Centrum Medycznego...
Nie tylko Hirschfelder
Ks. Gerhard Hirschfelder (1907–1942), który był wikarym w Czermnej i Bystrzycy Kłodzkiej i zginął w obozie koncentracyjnym w Dachau, został uznany przez papieża Benedykta XVI za błogosławionego. Uroczystości beatyfikacyjne odbyły się 19 wrześniu br. w Münster, a 10 października odbędą się w Kudowie-Czermnej. Inną postacią, która krytykowała zbrodniczy system, a związaną z Ziemią Kłodzką, lecz o wiele mniej znaną, jest werbista, o. Franz Filla, który jeszcze w 1935 r. skrytykował na lekcji religii wymierzone przeciw Żydom ustawy norymberskie, w następstwie czego musiał karnie opuścić zakon i...
Kościoły i kaplice Ziemi Kłodzkiej - Bystrzyca Kł.
Kościół Św. Floriana Bystrzyca Kł.jpg
Kościół pomocniczy św. Floriana z lat 1724-25. Wzniesiony na rzucie prostokąta z wydzielonym, półkoliście zakończonym prezbiterium. Przy nim późniejsza zakrystia. Zachował skromny szczyt, zmieniony w stosunku do pierwotnego, podobnie jak elewacja frontowa. Wewnątrz stosunkowo bogaty wystrój, między innymi drewniany, polichromowany ołtarz barokowo-klasycystyczny z figurami przypisywanymi I.Klahrowi, a także obraz olejny – wszystkie elementy wystroju z XVIII wieku. Na sklepieniu fresk przedstawiający pożar miasta (i jego wygląd na początku XVIII wieku). Przy kościele stoi barokowa figura Matki...
200-lecie kolumny maryjnej w kolonii Wolany
200-lecie kapliczki.jpg
W dniach od 9 do 15 sierpnia br. gościli w Polanicy dawni polaniczanie, mieszkający dziś daleko od swojej rodzimej miejscowości. Wśród nich byli tacy ludzie jak Georg Wenzel - kronikarz dawnej i obecnej Polanicy, Eberhard Scholz – syn ostatniego ewangelickiego pastora – z którymi w bibliotece miejskiej odbyło się spotkanie. Był także Wolfgang Thaller – syn właściciela d. delikatesów na deptaku, Friedrich Goebel, którego ojciec zbudował przed wojną niemal pół Polanicy, Georg Pietsch – potomek rodziny Pietschów, która zbudowała i przez kilka pokoleń zarządzała dawnym młynem przy ul....
To ból naszej pamięci - Makarycha
Samo to słowo, także po dziesięcioleciach, u wielu z tych, którym dane było tam przebywać, wywołuje łzy i cierpienie. Spróbujemy i my przedstawić to, co działo się tu w marcu i kwietniu 1930 roku. W ciągu czterech, czy sześciu tygodni, jakie przewidziano na przygotowanie do przyjęcia tu pierwszych przesiedleńców, zbudowanie nowych domów i to jeszcze dla tak licznej grupy, było po prostu niemożliwe. Budowano baraki. Bardziej były podobne do gigantycznych szałasów, długich na sześćdziesiąt metrów. „Budowano” z żerdzi, ustawianych wprost na śniegu, ich końce wiązano powrozami. W biegu narzucano...
Kościoły i kaplice Ziemi Kłodzkiej - Bystrzyca Kłodzka
Kościół Św. Michała Archanioła Bystrzyca Kł.jpg
Miasto nad Nysą Kłodzką. Bystrzyca Kłodzka zachowała pierwotny układ urbanistyczny należący do najciekawszych na Śląsku. Wynika on z ukształtowania terenu oraz faktu, iż miasto lokowano na “surowym kamieniu”, a więc od razu uzyskało ostateczne rozplanowanie. Miasto zajmuje spłaszczenie na ostrodze stromo opadającej ku zakolu Nysy Kłodzkiej, u jej spływu z Bystrzycą. Kształt miasta zbliżony był do zniekształconego owalu. Ze względu na usytuowanie na wysokim brzegu zabudowa miasta ukształtowała się tarasowo, tworząc niepowtarzalną panoramę, a wiele uliczek i zaułków łączących okolice rynku z...
To ból naszej pamięci
Trudno oceniać te czy inne zdarzenia z naszej wspólnej historii. I zwłaszcza te, które miały miejsce w niedawno minionym XX wieku, te, które żywe trwają w czyjejś pamięci i których wspomnienia wywołują ból i łzy. Być może nasz potomek-historyk z perspektywy swoich lat będzie oceniać bardziej trzeźwo: jaki był dwudziesty wiek? Według dat, jak do szufladek, rozkładać będzie sprawy, decyzje, zdarzenia, dokumenty, uczynki bohaterów i antybohaterów. Jeśli tylko uda mu się tak wszystko poukładać… Obecnie można z pewnością powiedzieć jedno: naszym współmieszkańcom, a także tym Polakom, Niemcom,...
Kościoły i kaplice Ziemi Kłodzkiej - Międzylesie
międzylesie.jpg
Niewielkie miasto na Wysoczyźnie Międzyleskiej, pomiędzy Górami Bystrzyckimi i Masywem Śnieżnika. Leży najdalej na południe woj. dolnośląskiego, nad Nysą Kłodzką. Miasto zachowało w pełni oryginalny, zabytkowy układ urbanistyczny, ukształtowany ostatecznie w XVII wieku. Centrum stanowi wydłużony rynek w kształcie klina, przy którym znajduje się większość najcenniejszych zabytków. Kościół poewangelicki. Obecnie pomocniczy przy ul. Wojska Polskiego z 1889 roku, przebudowany w 1900 roku, murowany, jednonawowy. W tym kościele odbywają się koncerty muzyczne oraz wystawy. Msza święta w soboty o...
Karuzeli potrzebna jest MOC - nie KORBA
Lata 2002 - 2006 uświadomiły mieszkańcom gminy Szczytna, że „do trzech razy sztuka” wcale nie musi oznaczać sztuki, a bardzo pospolicie - sztuczki, które na dłuższą metę nikomu na dobre nie wychodzą... Ostatni rok mijającej kadencji, rok 2002, zaznaczył się przede wszystkim budową hali sportowej, która miała być wizytówką Szczytnej, a z tą z kolei kojarzono głównie ówczesnego dyrektora Gimnazjum Wiesława Tracza. W maju gmina weszła do Kapituły Hrabstwa Kłodzkiego, a OSP, liczącej 23 członków, wręczono sztandar ufundowany przez społeczeństwo Szczytnej. Jesień przyniosła podpisanie umowy...
Szkic staje się rzeczywistością
kobryń1.jpg
W ciągu ostatniego roku wydaliśmy dwie serie grafik przedstawiających Bystrzycę Kłodzką – Karla-Heinza Ludwiga i Klausa Neugebauera. Dochód z ich sprzedaży przeznaczyliśmy na dofinansowanie renowacji bystrzyckich zabytków. Wśród kupujących byli Polacy, Czesi i Niemcy. Duże uznanie, z jakim grafiki się spotkały, sprawił, że nasza akcja zaowocowała dziełem pojednania: nowym dzwonem do kaplicy p.w. św. Floriana. Stary dzwon został w czasie II wojny światowej zrzucony z wieży i przeznaczony do przetopienia – na potrzeby przemysłu zbrojeniowego. Doszło wtedy do jego pęknięcia (na szczęście nie...
Samorządowa karuzela
„... trzeba nam nauczycieli i patriotów...” pisał w r. 2000 ówczesny zastępca burmistrza Sławomir Włośniewski w jednym z artykułów cyklu „A u nas, w gminie...” . Jednak dalej stwierdzał: „W sferze polityki przegrywają (ci pasjonaci) z tymi, którzy do perfekcji opanowali umiejętność utrzymywania się przy władzy, nie mając często poza tym żadnych umiejętności”. W gminie Szczytna, w lokalnych władzach byli i ci pierwsi - nauczyciele i pasjonaci, i ci drudzy. Dzięki tym pierwszym w budynku przychodni rejonowej w Szczytnej otwarta została sala rehabilitacyjna Stowarzyszenia Osób Niepełnosprawnych...
Ważny kanon na rocznicę
Rocznicę strajków sierpniowych, początek formowania się Związku, demokracji i społeczeństwa próbującego po raz kolejny swojej obywatelskości w roku 1980 i 1981 zaznaczamy na różne sposoby. Głównie, oczywiście, naszymi refleksjami i komentarzami. Naturalnie jako że to ważne 30 lat w naszych dziejach również oficjalnie, państwowo, orderami, przemówieniami, wreszcie artystycznie. Wśród wielu pomysłów warto zauważyć jeszcze jeden. Wydawnictwa „Volumen” i „Bellona” przygotowały w związku z jubileuszem Kanon Literatury Podziemnej. Wybrano do niego 23 książki. Ważne literacko, ale i społecznie. Tak...
Prezydent Narutowicz
Metropolita gdański abp Sławoj Leszek Głódź uważa, że prezydent Lech Kaczyński należy do wielkich prezydentów tak jak Gabriel Narutowicz. Z kolei, według Jacka Kurskiego, polityka PiS, “atmosferę nienawiści i nagonki na L. Kaczyńskiego można przyrównać do atmosfery nagonki na prezydenta Narutowicza”. Identyczną próbą zestawienia tych dwóch postaci podjął Marcin Wolski w wierszu pt. “Mediom”. Satyryk wzoruje się w nim na wierszu Juliana Tuwima pt. “Pogrzeb prezydenta Narutowicza“ napisanym po jego śmierci. Oczywiście z wyżej postawionymi opiniami głęboko się nie zgadzam i uważam, że są one...
Wartościowa inicjatywa
ciebura3.jpg
W grudniu 2009 r. odbyło się w Studziennej uroczyste poświęcenie krzyża, postawionego z inicjatywy mieszkańców tej niewielkiej miejscowości, położonej między Chocieszowem a Wambierzycami. Warto zwrócić uwagę, że jest to już trzeci krzyż stojący w tym miejscu. Poprzedni, wystawiony na miejscu pierwszego niemieckiego, uległ zniszczeniu przed 15 laty. Zrealizowanie tej inicjatywy stało się możliwe dzięki sponsorom. Schody ufundowała Kopalnia Piaskowca Radków Sp. z o.o. z prezesem Marcinem Górniewiczem, krzyż i płotek wykonała firma stolarska Andrzeja Krzaka z Krosnowic. Duże zaangażowanie w to...
Muzeum Ziemi Kłodzkiej ma najstarszy w Polsce zegar szwalcwaldzki
ZEGARY2.jpg
Z przyjemnością odnotowujemy ukazanie się na rynku wydawniczym publikacji pt. Zegary ludowe w Polsce w opracowaniu Piotra Rykaczewskiego. Jest to, jak podano w przedmowie „pierwsze w naszym kraju, całościowe opracowanie poświęcone najpopularniejszemu i najpowszechniej występującemu rodzajowi zegara ludowego – zegarowi szwarcwaldzkiemu”. Gdański kolekcjoner i zarazem badacz zegarów ludowych przedstawia w niej najciekawsze zegary z terenu naszego kraju, pochodzące zarówno ze zbiorów prywatnych jak i muzealnych. Zaletą opracowania jest bogaty materiał ilustrujący zegary i ich detale. W oparciu o...
Jan "Bogaty" panem Kłodzka
W 1537 r. Ferdynand I Habsburg oficjalnie potwierdził umowę o wykupie hrabstwa kłodzkiego z rąk panów z rodziny Hardeck. Jednak, pustki w skarbcu królewskim, przez wydatki na wojnę z Turcją poczynione, uniemożliwiły dotrzymania obietnicy. Jedyną możliwością zachowania autorytetu przez monarchę w zaistniałej sytuacji było szybkie znalezienie kogoś gotowego do przejęcia królewskich zobowiązań. Osobą dysponującą odpowiednimi środkami finansowymi był Jan z Pernštejna, którego jako najbogatszego spośród czeskich magnatów nazwano „Bogatym”. Jan Bogaty, mimo różnic w religijnych i politycznych...
Kościoły i kaplice Ziemi Kłodzkiej - Gorzanów
gorzanów.jpg
Bardzo duża i długa wieś ciągnąca się wzdłuż Nysy Kłodzkiej u stóp Krowiarek w Masywie Śnieżnika. Wieś posiada wyjątkowo bogate zaplecze handlowo-usługowe. Gorzanów zachował w pełni pierwotny układ przestrzenny, który jest dość złożony – łączy bowiem układ wsi łańcuchowej z wielodrożnicową. Posiada też największy ze wszystkich wsi na Ziemi Kłodzkiej, najcenniejszy zespół obiektów zabytkowych. Kościół parafialny pw. św. Marii Magdaleny – pierwotny wzmiankowany w 1341 r. Gotycki kościół został gruntownie przebudowany na barokowy w 1658 r. W tej postaci, bez większych zmian dotrwał do dziś,...
Kościoły i kaplice Ziemi Kłodzkiej - Piotrowice
piotrowice.jpg
Mała wieś złożona z pozostałości dwóch osad osobno położonych. Ich zabudowy wznoszą się na stokach Żelaznych Gór leżących w Krowiarkach – najdłuższym rozgałęzieniu Masywu Śnieżnika /Przełęcz Puchaczówka – Rów Nysy Kłodzkiej/. Okolice należą do malowniczych rejonów, posiadają znaczne walory widokowe. Kościół filialny pw. św. Rodziny z końca XVIII w., jednonawowy, nakryty dwuspadowym dachem z wieżą zwieńczoną ostrosłupowym hełmem. Wewnątrz drewniany, polichromowany, późnobarokowo-rokokowy ołtarz z XVIII w. Ostatnio był remont dachu. Msza święta o godzinie 9.30 co drugą niedzielę.
Samorządowa karuzela...
Nie jest rzeczą niezwykłą, że wydarzenia zupełnie od ludzi niezależne, mają ogromny wpływ na życie codzienne, a nawet polityczne kariery. Tak jest na pewno z kataklizmami. Na wybory w 1998 r. w dużym stopniu miało zachowanie kandydatów do władz lokalnych, szczególnie tych, którzy w tych władzach już byli - ich zaangażowanie, gotowość do niesienia pomocy. Kandydatów na 20 miejsc w Radzie Miejskiej było 65. Mandaty otrzymali: J. Gołek, E. Kondratiuk, J. Król, W. Szlosberger, I. Hoffman, R. Jaroszewicz, Zb. Jędreas, Cz. Piwowarczyk, A. Lis, M. Halemba, M. Szpanier, M. Holly, B. Tyrybon, J....
Kościoły i kaplice Ziemi Kłodzkiej - Wrzosówka
wrzosówka.jpg
Tereny dawnej wsi, położonej bardzo malowniczo w górnej części doliny Lutego Potoku nad Lutynią. Zabudowania wsi podchodziły na płd. zboczu pod szczytem Borówkowa, gdzie Czesi zbudowali w 2006 r. wieżę widokową. Otwarta na płd. dolina potoku stanowi dobry teren widokowy na środkową i płd. część Gór Złotych oraz na Masyw Śnieżnika i Krowiarki. Wieś jest całkowicie opuszczona. Jedynie w odremontowanym domu „Kajówka”mieszka sezonowo art. malarz Andrzej Hałajkiewicz, absolwent wrocławskiej PWST, który prowadzi tu galerię własnych prac. Udostępniana jest turystom od wiosny do jesieni. Kościół św....
Kościoły i kaplice Ziemi Kłodzkiej
wolany.jpg
Długa, luźno zabudowana wieś łańcuchowa, ciągnąca się ok. 3 km wzdłuż Toczka, do jego ujścia. Graniczy z Szalejowem Górnym i Polanicą Górną. Poniżej opisana Kaplica M.B. Bolesnej znajduje się w Siemkowie - kolonii Wolan, który utracił samodzielność, a jego nazwa wyszła z użycia. Kościół filialny pod wezwaniem M.B. Bolesnej (Parafia Szalejów Górny). Barokowy kościół wzniesiony na wielobocznym rzucie z wielobocznie zakończoną przybudówką. Nakryty dachem namiotowym ze spiczasto zakończoną sygnaturką, kryty blachą. Przy kościele rosną stare okazałe lipy. Wewnątrz barokowy ołtarz z 1740 r. oraz...
Niemiecki książę panem Kłodzka
Ernest Bawarski Wittelsbach, pan Kłodzka w latach 1548 – 1560 był trzecim synem księcia Albrechta IV von Bayern-Műnchen i Kunegundy von Őster-reich, córki cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego Fryderyka III. Wychowawcą młodych książąt był kronikarz dworu bawarskiego Johannes Aventinus, który w 1508 r. wraz z Ernestem udał się w edukacyjną podróż do Italii. W Pawi, jednym z najstarszych i cieszących się zasłużoną sławą miast uniwersyteckich, Ernest słuchał wykładów prawnika Jasona, o którego sławie świadczył przydomek Magnus. W po-dróży do Paryża i podczas pobytu w Sak-...
Kościoły i kaplice Ziemi Kłodzkiej
barbara.jpg
Kościół pomocniczy pw. św. Barbary /cmentarny/ - pierwotny gotycki wzniesiony w 1491 roku, zniszczony i odbudowany w latach 1670-1671 jako barokowy, ale z zachowaniem pierwotnej bryły. Jest to skromna budowla salowa, z wydzielonym prezbiterium, wielobocznie zamkniętym. Nawa pokryta drewnianym, kasetonowym stropem z 1671 roku, a kościół nakrywa dwuspadowy dach. Na osi smukła, kwadratowa wieża zwieńczona hełmem z prześwitem. Na murze epitafia z XVII-XVIII wieku. Wewnątrz drewniane empory i barokowo-rokokowe wyposażenie. Cmentarz otacza częściowo zachowany mur kamienny z półkoliście sklepioną...