Konferencja "Życie kulturalne Ziemi Kłodzkiej"
W dn. 30 czerwca – 1 lipca 2015 r. we Wrocławiu odbyła się dwudniowa, międzynarodowa konferencja pt. „Życie kulturalne Ziemi Kłodzkiej – historia, ludność, literatura, muzyka, sztuki plastyczne, turystyka”. Miejscem obrad był zabytkowy budynek dawnego klasztoru, później sądu, a obecnie siedziba Instytutu Filologii Germańskiej UWr. na pl. Biskupa Nankiera. Konferencja miała charakter interdyscyplinarny, stąd głosy przedstawicieli różnych dziedzin nauki m.in. historyków, polonistów, językoznawców, germanistów, socjologów, geografów. Uczestnicy pochodzili z Polski, Niemiec i Czech. Głównym celem konferencji była szeroko pojęta kultura dawnego hrabstwa kłodzkiego, zagadnienia związane z historią, literaturą, muzyką i sztukami plastycznymi, a także życiem religijnym i kwestiami ludnościowymi, turystyką i współpracą transgraniczną. Inicjatorem konferencji był prof. dr hab. Edward Białek z Instytutu Filologii Germańskiej UWr. To trzecia odsłona cyklu, które rozpoczął konferencją o życiu kulturalnym Legnicy (2011) oraz Wałbrzycha i ziemi wałbrzyskiej (Wałbrzych 2013). Jesienią 2016 będzie kolej na Jelenią Górę i okolice, a w 2017 r. jako kontynuacja obecnej sesji – konferencja na terenie Ziemi Kłodzkiej. Organizatorami konferencji byli: Uniwersytet Wrocławski (Zakład Dydaktyki Literatury Instytutu Filologii Germańskiej), Uniwersytet w Oldenburgu (Federalny Instytut Badań nad Kulturą i Historią Niemców w Europie Wschodniej), Uniwersytet
w Hradcu Králové (Katedra Języka i Literatury Czeskiej), Śląska Pracownia Regionalistyczna przy IFP UWr., Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Angelusa Silesiusa Wałbrzychu, Starostwo Powiatowe w Kłodzku, Niemiecko-Polskie Towarzystwo Uniwersytetu Wrocławskiego. Szczególnym partnerem był Konsulat Generalny Republiki Federalnej Niemiec we Wrocławiu oraz Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej, przy współudziale których zostało sfinansowane przedsięwzięcie. Kierownictwo konferencji stanowili: Jan Pacholski i Wojciech Browarny (UWr.) oraz Matthias Weber (Uniwersytet w Oldenburgu) i Martin Šandera (Uniwersytet w Hradec Králové).
Otwarcie konferencji
Uroczyste otwarcie nastąpiło w Bibliotece Instytutu Filologii Germańskiej UWr. 30 czerwca o 11.00. Przybyłych gości powitał dr Jan Pacholski z UWr., który pełnił obowiązek przewodniczącego konferencji. Poinformował, że językami konferencji są języki Ziemi Kłodzkiej: polski, niemiecki i czeski. Następnie przywitał gości i wymienił organizacje, które przyczyniły się do zorganizowania konferencji. Cytując słowa polonisty Jana Józefa Lipskiego „Mieliśmy niewielki wpływ na granice, ale jesteśmy depozytariuszami ogromnego dorobku niemieckiej kultury materialnej. Remont zabytków jest niezbędny, nie może zginąć dziedzictwo tych Ziem” - konferencję otworzył prorektor UWr. prof. dr hab. Adam Jezierski. Ta konferencja, która odbywa się w trójkącie polsko-niemiecko-czeskim wypełnia lukę, następne powinny odbyć się przy jeszcze większym udziale czeskim i niemieckim. Prof. Jezierski podkreślił w wypowiedzi wyjątkowość Ziemi Kłodzkiej, jako jednego z regionów Dolnego Śląska, podając przykłady szczególnych miejsc: Trójmorski Wierch, szczyt na styku trzech zlewisk Morza Bałtyckiego, Północnego i Czarnego; Góry Złote z pięknym szczytem Kowadło; Puszcza Śnieżnej Białki w okolicach Bielic, gdzie nie działa sieć telefonii komórkowej.Zwrócił też uwagę na bardzo ambitny zakres konferencji, zawierający przeszłość i czasy współczesne. Podziękował za trud organizacji.
Następnie przemawiała Christiane Botschen, zastępca Konsula Generalnego RFN we Wrocławiu. Wskazała, że Instytut Filologii Germańskiej we Wrocławiu, to największy instytut germanistyczny poza granicami Niemiec. Natomiast Ziemia Kłodzka, jak widać po obszernym programie konferencji, mimo burzliwej historii słynie z bardzo wielu osiągnięć i jest przykładem na różnorodność kulturową regionów, tak charakterystyczną dla Europy.
Kolejnym witającym gości był prof. dr hab. Jan Miodek, dyrektor Instytutu Filologii Polskiej UWr., który w imieniu polonistów wyraził radość, że Czechy, Polska i Niemcy są razem wokół tematów dotyczących Ziemi Kłodzkiej. W wypowiedzi wspomniał swojego mistrza Václava Havla, prezydenta Czech, który wprowadził słowo „Heimat” i życzył pięknych intelektualnych przygód podczas obrad. Następnie gości przywitali prof. dr hab. Marek Hałub, jako wicedyrektor Instytutu Filologii Germańskiej UWr., prof. dr hab. Matthias Weber, przedstawiciel Uniwersytetu z Oldenburga oraz prof. dr hab. Elżbieta Lonc, rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Angelusa Silesiusa w Walbrzychu.
Dr Lukáš J. Zábranský z Uniwersytetu w Hradcu Králové powitał uczestników w j. czeskim. Na konferencję przybyli też goście honorowi: Maciej Awiżeń, starosta Powiatu Kłodzkiego, który zaprezentował film promocyjny o powiecie kłodzkim. Podkreślił, że Ziemia Kłodzka, to także jego „Heimat”. Ziemia Kłodzka, kojarzy się z walorami turystycznymi, ale też tworzą ją ludzie, którzy czerpią inspiracje z jej piękna. W dziejach artystycznych widać przenikanie się kultur, co stworzyło współczesny obraz tego regionu. Podziękował za zorganizowane konferencji i zachęcił do odwiedzania powiatu kłodzkiego. Prof. dr hab. Aleksandra Kubicz reprezentująca Niemiecko-Polskie Towarzystwo UWr podziękowała za zebranie tylu ciekawych uczestników konferencji, zaprezentowała przykłady działalności Towarzystwa i życzyła owocnych obrad i twórczego pobytu. Na koniec części oficjalnej przewodniczący podziękował za przemówienia oraz wszystkim życzliwym osobom UWr., które pomogły w organizacji konferencji, w tym studentom germanistyki UWr, a także panu Henrykowi Grzybowskiemu z Kłodzka.
Przebieg konferencji
Obrady konferencyjne były podzielone na cztery sekcje (jedna z nich prowadzona wyłącznie w j. niemieckim) prowadzone przez moderatorów. Na końcu każdego cyklu referatów odbywała się dyskusja i podsumowanie.
Pierwsza sekcja miała najwięcej, bo aż pięć sesji i 21 referentów. Druga sekcja – trzy sesje i 15 referentów; trzecia cztery i 15 referentów, obrady w nich były więc dwudniowe. Czwarta tylko dwie części i pięciu referentów i zakończyła się w pierwszym dniu konferencji. Łącznie referaty wygłosiło 55 referentów prezentujących bardzo szeroką gamę tematów z różnych dziedzin.
Referenci reprezentowali liczne uczelnie:
Uniwersytet Wrocławski - S. Bereś, M. Gołaczyńska, K. Maliszewski, P. Mackiewicz, W. Browarny, P. Ziomek, E. Białek, W. Mrozowicz, M. Ruchniewicz, K. Manikowski, J. Wójcik, Z. Kurcz, M. Ursel, T. Przerwa R. Biskup, J. Pacholski, M. Mańczyk-Krygiel, E. Gorząd, A. Mańko-Matysiak, K. Mróz-Jabłecka, T. Jabłecki, K. Oworuszko, K. Szafarz, Z. Tarajło-Lipowska, O. Czernikow, J. Malicki,
Uniwersytet Warszawski – L. Kolago, K. Grzywka-Kolago, K. Nowakowska
Uniwersytet Opolski – P. Tarlinski
Uniwersytet Zielonogórski – M. Konopnicka, P. Zimniak
Uniwersytet Karola w Pradze – I. Matuszkiewicz
Uniwersytet w Hradec Králové – M. Šandera, L.J. Zábranský,
Uniwersytet w Hamburgu – A. Herzig
Uniwersytet Dijon – L. Picard
Uniwersytet w Oldebburgu – M. Weber, D. Haberland
Akademię Pomorską w Słupsku – A. Marek
Wyższą Szkołę Bankową we Wrocławiu - R. M. Łuczyński
Wyższą Szkołę Handlową we Wrocławiu – B. Kobzarksa-Bar,
Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu – M. Piela
Archiwum Państwowe we Wrocławiu – B. Grygorcewicz
Referentami były też osoby spoza uczelni, reprezentujący w różny sposób Ziemię Kłodzką: dr hab. Maciej Szymczyk – Muzeum Papiernictwa w Dusznikach Zdroju, dr Małgorzata Żochowska i dr Andrzej Prasał – Bystrzyca Kłodzka, Krystyna Oniszczuk-Awiżen – Muzeum Ziemi Kłodzkiej, Janusz Laska – Kłodzkie Towarzystwo Oświatowe, Julian Golak – radny Sejmiku Dolnośląskiego z Nowej Rudy, Henryk Grzybowski – Kłodzko, Andrzej Behan (Nowa Ruda). Pozostałymi referentami byli: Adam Matuszkiewicz (Martínkovi-ce), Iwona Czech (Szczawno-Zdrój), Roman Macioszek (Wałbrzych), Natalia Południak (Wałbrzych), Magdalena Maruck (Jauernick/Görlitz).
Gościem konferencji była też Elisabeth Kynast-Schmidt, była mieszkanka Czermnej, członek Niemieckiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Kło-dzku, członek redakcji miesięcznika „Ziemia Kłodzka” i, jak sama określiła „żywa historia, Czeszka, Niemka i Polka”. Jej starania przyczyniły się do wyniesienia ks. G. Hirschfeldera.
Po południu uczestnicy konferencji zostali przyjęci na poczęstunku w Konsulacie Generalnym RFN we Wrocławiu. Pierwszy dzień konferencji zakończył się wieczornym spotkaniem w pięknej, odrestaurowanej sali Oratorium Marianum z autorami poezji i prozy z Niemiec i Polski: Moniką Taubitz i Karolem Maliszewskim. Wieczorowi towarzyszyła oprawa muzyczna: muzyka w wykonaniu młodej, 12-letniej, lecz bardzo utalentowanej pianistki Julii Leniart z Wrocławia i operowy śpiew Sylwii Biernackiej z Polanicy-Zdroju.
Wszyscy uczestnicy konferencji otrzymali teczki z programem spotkania i certyfikaty uczestnictwa oraz materiały promocyjne Uniwersytetu Wrocławskiego. Efektem obrad była prezentacja wyników badań, wymiana poglądów naukowców i przedstawicieli regionu, w przyszłości wydanie publikacji pokonferencyjnej obejmującej wygłoszone referaty. Zawarty w niej materiał będzie pogłębieniem wiedzy, inspiracją do nowych pomysłów i może służyć działaniom promocyjnym regionu.