Kondycja - zdrowie - figura - Tym razem: jak pracują mięśnie

Autor: 
Magdalena Litwin

Mięśnie poprzecznie prążkowane (umożliwiające świadomy ruch ciała) stanowią 2/5 masy ciała i występują w liczbie... ok. 400 jednostek anatomicznych! Mięśnie, jako jednostka pracująca w połączeniu z kośćmi stanowią aparat ruchu. Wszystkie mięśnie poprzecznie prążkowane (za wyjątkiem serca) podlegają działaniu naszej woli. Zbudowane są z brzuśćca (część pracująca) oraz ścięgien, czyli przyczepów - poprzez które przekazują pracę mięśniową do kości, skóry, narządów zmysłowych oraz powięzi. Mięśnie mogą wykonywać pracę dynamiczną (inaczej izotoniczną) lub statyczną (izometryczną).
Z pracą dynamiczną mamy do czynienia, gdy mięśnie wywołują ruch. Wówczas zmienia się długość mięśnia (przyczepy przybliżają się lub oddalają), lecz napięcie mięśnia nie ulega zmianie. Przybliżając do siebie przyczepy mówimy o pracy koncentrycznej, natomiast oddalając - o pracy ekscentrycznej. Z badań wynika, że ten drugi rodzaj pracy jest o ok. 40% trudniejszy. Praca statyczna wymaga od mięśni zmiany napięcia, natomiast długość pozostaje bez zmian. Ten rodzaj pracy mięśniowej (statyczny) nie jest korzystny dla układu krwionośnego, gdyż powoduje zamykanie się naczyń krwionośnych, co utrudnia krążenie krwi. Wskazane jest zatem przeplatanie ćwiczeń z rodzaju statycznych dynamicznymi.
KIEDY I JAK PRACUJĄ POSZCZEGÓLNE MIĘŚNIE
I. MIĘŚNIE NÓG I POŚLADKÓW
- Czworogłowe uda (prosty uda, obszerny boczny, obszerny przyśrodkowy, obszerny pośredni). Prostują nogę w stawie kolanowym, zginają udo w stawie biodrowym, odwodzą i odwracają udo. Pracują, gdy wchodzimy po schodach, podnosimy się z przysiadu, wstajemy z krzesła, chodzimy - zwłaszcza pod górę.
- Mięśnie kulszowo-goleniowe (dwugłowy uda, półścięgnisty, półbłoniasty). Prostują nogę w stawie biodrowym, przywodzą i odwracają udo, zginają i odwracają goleń w stawie kolanowym. Pracują, gdy chodzimy, biegamy, kucamy.
- Mięśnie przywodziciele (grzebieniowy, smukły, przywodziciel długi, przywodziciel krótki, przywodziciel wielki). Przywodzą i nawracają udo, zginają nogę w stawie biodrowym.Pracują, gdy np. jeździmy na nartach, łyżwach, rolkach; pozwalają utrzymać równowagę na śliskiej lub nierównej nawierzchni.
- Mięsień napinacz powięzi szerokiej. Zgina, nawraca i odwraca nogę w stawie biodrowym; zgina nogę w stawie kolanowym. Stabilizuje postawę.
- Mięśnie pośladkowe (pośladkowy wielki, pośladkowy średni, pośladkowy mały). Stabilizują postawę; to najsilniejsze prostowniki stawu biodrowego; odwracają i przywodzą nogę w stawie biodrowym. Pracują, gdy chodzimy, biegamy, wchodzimy po schodach, kucamy.
- Mięśnie łydki. Zginają nogę w stawie kolanowym; zginają podeszwowo
i nawracają stopę. Szczególnie aktywne, gdy stajemy i chodzimy na palcach.
II. MIĘŚNIE BRZUCHA
- Mięsień prosty brzucha. Zgina kręgosłup do przodu.
- Mięśnie poprzeczne brzucha. Są to główne mięśnie tłoczni brzusznej
- Mięśnie skośne brzucha. Zginają kręgosłup i obracają tułów.
Mięśnie brzucha wykorzystujemy w wielu czynnościach życiowych: przy oddychaniu, mówieniu, chodzeniu, bieganiu, podnoszeniu itp.
III. MIĘŚNIE GRZBIETU
- Czworoboczny grzbietu. Zbliża łopatki; prostuje głowę i kręgosłup szyjny, zgięcia boczne. Pozwala utrzymać proste plecy.
- Mięsień najszerszy grzbietu. Opuszcza uniesione ramię; unosi dolne żebra; pomaga przy oddychaniu. Aktywny podczas przyciągania przedmiotów do siebie oraz przy podciąganiu się.
- Mięśnie równoległoboczne. Zbliżają łopatki do kręgosłupa. Pomagają utrzymać prawidłową postawę.
- Mięsień prostownik grzbietu. Prostuje kręgosłup. Aktywny przy wyprostach i skłonach tułowia, przy podnoszeniu przedmiotów; wraz z mięśniami brzucha utrzymuje sylwetkę w pionie.
IV. MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ
- Mięsień dwugłowy ramienia - inaczej biceps. Przywodzi i odwraca przedramię. Noszenie i podnoszenie ciężkich przedmiotów (np. torby z zakupami), podnoszenie dziecka.
- Mięsień trójgłowy - inaczej triceps. Ruch wyprostny w stawie łokciowym. Aktywny, gdy podnosimy się z leżenia, wychodzimy z basenu.
V. MIĘŚNIE OBRĘCZY BARKOWEJ
- Naramienny. Odwodzi, zgina w przód oraz nawraca ramię.
- Podgrzebieniowy. Odwraca ramię.
- Obły większy i mniejszy. Obły większy zgina ramię w tył, przywodzi ramię. Obły mniejszy odwraca ramię.
- Podłopatkowy. Nawraca ramię. Mięśnie obręczy barkowej aktywne przy podnoszeniu i np. wkładaniu przedmiotów na wysokie półki.
VI. MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ
- Piersiowy większy. Przywodzi, nawraca i opuszcza ramię.
- Piersiowy mniejszy. Obniża obręcz kończyny górnej; obraca łopatkę; obniża boczny kąt łopatki.
- Podobojczykowy. Pociąga obojczyk ku dołowi i do przodu.
- Zębaty przedni. Przyciska łopatkę do ściany klatki piersiowej; unosi żebra, pociąga bark do przodu.
Mięśnie klatki piersiowej pomagają w oddychaniu; pozwalają utrzymać wyprostowaną sylwetkę; dzięki nim możemy mocno przytulać lub odpychać i popychać. ;)
Więcej na www.fitness-dance.pl

Wydania: