Kondycja - zdrowie - figura: Jeść czy nie jeść cz. III
Witaminy
Naturalne źródło witamin to przede wszystkim warzywa i owoce. Jednak
w trakcie kuchennej obróbki (mycie, obieranie, krojenie, gotowanie) wiele cennych składników ulega zniszczeniu. Jednym z najbardziej nietrwałych składników jest witamina C. Może być niszczona podczas oczyszczania, rozdrabniania, gotowania warzyw i owoców - zarówno na skutek działania tlenu, jak i przez wypłukiwanie. W przypadku zielonego groszku lub kalafiora zbyt długo gotowanego w dużej ilości wody, więcej witaminy jest w wywarze, niż w ugotowanym warzywie. Suszenie warzyw i owoców zmniejsza ilość zawartej w nich witaminy C o 45 - 90%. Witaminy z grupy B - występujące w mleku, mięsie, produktach zbożowych mogą być niszczone pod wpływem działania światła i wysokiej temperatury, a także mogą przechodzić z produktu do wody, np. podczas gotowania mięsa i warzyw w dużej ilości wody i bez przykrycia. Wysoka temperatura, działanie światła i dostęp tlenu powodują też straty witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (wit. A,D,E,K), które znajdują się np. w maśle, śmietanie i olejach roślinnych. Również składniki mineralne (żelazo, wapń, potas i inne) są tracone w czasie mycia, płukania, obierania oraz gotowania. Istnieją jednak sposoby na zminimalizowanie strat składników odżywczych, o których warto pamiętać podczas przyrządzania potraw.
- Najmniejsze straty witamin i składników mineralnych zachodzą w czasie gotowania warzyw i owoców na parze lub w jak najmniejszej ilości wody pod przykryciem.
- Aby uniknąć strat witaminy B2 zawartej w mleku należy chronić mleko przed światłem oraz, aby zachować witaminę A, gotować je nie dłużej niż 1 - 2 minuty.
- Długie gotowanie i smażenie jaj także może powodować straty witamin grupy B.
- Zbyt grube obierania owoców i wa-rzyw zwiększa ilość odpadków i powoduje straty cennych składników mineralnych i witamin.
- Używanie sprzętu i narzędzi z niewłaściwego materiału, np. łatwo ulegających rdzewieniu noży, miedzianych naczyń zwiększa straty witaminy C na skutek jej szybkiego utleniania.
- Przygotowane potrawy należy jak najszybciej podać do spożycia, aby uniknąć dalszych strat składników odżywczych.
ZALECANE NORMY WITAMIN:(dla osoby dorosłej)
Witamina C - ok. 75 mg;
witamina B1 - 1,5 mg;
witamina B2 - ok. 2 mg;
witamina PP - 15 - 20 mg;
witamina A - 1 - 2,5 mg.
Pamiętajmy przy tym, że:
- niedostatki witaminy C powodują m.in. osłabienie, uczucie zmęczenia, zmniejszenie odporności, kruchość naczyń krwionośnych;
- niedostatki witaminy B1 powodują m.in. uczucie zmęczenia, drętwienie kończyn, obrzęki kończyn, zanik mięśni;
- niedostatki witaminy B2 powodują m.in. zwiotczenie mięśni, zmniejszenie odporności na zakażenia;
- niedostatki witaminy PP powodują m.in. złe samopoczucie, łatwość męczenia się;
- niedostatki witaminy D powodują m.in. odwapnianie kości.