Mietek Kowalcze: Czytane dla fabuły (37) – Zaproszenie na wycieczkę po lekturze „Roku ogrodnika” Karela Čapka

Tuż za Nachodem w drodze do Trutnova warto skręcić do willi braci Čapków w Malych Svatoňovicach. W tym roku mija 80 lat od chwili, kiedy założono tam miejsce przypominania twórczości Josefa – głównie rysownika i Karla – głównie pisarza. Niedawno wydany „Rok ogrodnika”, w świetnym tłumaczeniu Elżbiety Zimnej, to zarówno znakomita zabawa z tekstami felietonów Karla, przygotowanymi do edycji książkowej i zilustrowanymi przez Josefa, ale także namysł nad tym, jak u sąsiadów szanuje (celebruje) się ważnych twórców. Śladami braci Čapków warto odwiedzić trzy miejsca. W pierwszym, wymienionym już muzeum, od razu mamy do czynienia z tym, co wyróżniało tych twórców. Najkrócej nazwać to można z dużym przekonaniem wiernością różnorodnym pasjom. Obok zajęć literackich Karel miał bowiem wiele zainteresowań. Kolekcjonował perskie dywany, zbierał płyty z nagraniami śpiewów Indian Hopi, kompletował figurki karkonoskich ludowych Madonn, można jeszcze długo wymieniać, ale najlepiej zobaczyć część kolekcji w Malych Svatoňovicach właśnie. Część, bo ruszamy dalej i odwiedzamy Muzeum Karla Čapka ve Staré Huti u Dobříše (w drodze na Příbram). Prezentują nam tutaj swoje bogate zbiory i ciekawie, i nowocześnie. Swoją drogą miejsce utrzymuje i prowadzi organizacja pozarządowa, a darmowy wstęp mamy w rocznicę ślubu Karla i Olgi 26 sierpnia. Z zabawą taneczną przy pięknej muzyce. Po lekturze „Roku ogrodnika” trafimy (musimy) i do trzeciego miejsca, czyli do willi braci na Vinohradach w Pradze. I to jest cel naszej peregrynacji inspirowanej książką. Zaraz po wybudowaniu okazałej siedziby bracia z impetem zabrali się do urządzania i prowadzenia ogrodu. To z tej osobistej, zaangażowanej pracy (wówczas to był ewenement, żeby samemu pracować w ogrodzie) powstała książka. Świadectwo niezwykłej pasji, przekładania doświadczeń na teksty i na rysunki. Z korzyścią dla naszego myślenia o ludziach, o świecie, o znaczeniu literatury wreszcie. Czytajcie więc i ruszajcie w drogę!
Karel Čapek, Rok ogrodnika. Tłum. Elżbieta Zimna. Wydawnictwo Dowody, Warszawa 2025.
Mietek Kowalcze